Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki

Przyszłość mobilności w Europie

Foto:
Przeczytanie artykułu zajmie Ci 2 minuty

Przyszłość mobilności w Europie

Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki, Koalicja Klimatyczna i Instytut Spraw Obywatelskich pozytywnie oceniły kompleksową propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą rozwoju mobilności w Europie, której podstawą jest komunikat „EUROPA W RUCHU. Program działań na rzecz sprawiedliwego społecznie przejścia do czystej, konkurencyjnej i opartej na sieci mobilności dla wszystkich”. Jego realizacja przyczyni się do obniżenia emisji z transportu drogowego.

Dla Polski przyjęcie i wdrożenie rozwiązań proponowanych w komunikacie COM(2017)283 jest szczególnie istotne. Dotąd mogliśmy zwiększać emisje transportowe, lecz w okresie 2021-2030 czeka nas ich ograniczenie, a przedstawione narzędzia mogą w tym pomóc. Będą miały pozytywny wpływ na zdrowie i jakość życia obywateli, ponieważ pozwalają na lepsze niż dotychczas uwzględnienie zewnętrznych kosztów transportu, szczególnie w zakresie zanieczyszczenia powietrza, hałasu i nadmiernego zagęszczenia ruchu. Promują wprowadzanie w życie zasad "użytkownik płaci" i "zanieczyszczający płaci”. Ponadto dla wszystkich państw członkowskich propozycje w zakresie inteligentnego pobierania opłat drogowych oznaczają nowe możliwości inwestycji w infrastrukturę drogową i poprawiania jej jakości.

Do najważniejszych obszarów proponowanych regulacji należą:

  • poprawienie procedur badań emisji samochodów osobowych w rzeczywistych warunkach jazdy i w laboratorium - niezbędne do odzyskania zaufania konsumentów po niedawnym kryzysie;
  • plany wprowadzenia norm emisji oraz zużycia paliwa dla pojazdów ciężarowych. W 2014 r. emisje gazów cieplarnianych z tego typu pojazdów stanowiły 5% całkowitych emisji w UE, co stanowi jedną piątą wszystkich emisji pochodzących z transportu i około jedną czwartą emisji z transportu drogowego (zgodnie z danymi Europejskiej Agencji Środowiskowej);
  • rozporządzenie w sprawie monitorowania i raportowania emisji CO2 oraz zużycia paliwa przez nowe pojazdy ciężarowe (podlegające procedurze certyfikacji). Ma ono służyć wyeliminowaniu luki w wiedzy konsumentów, państw członkowskich i samej Komisji oraz zapewnienia pełnej przejrzystości rynku. Wszystkie istotne dane powinny być monitorowane, raportowane i publikowane na szczeblu UE. W ten sposób będą dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i umożliwią podejmowanie świadomych wyborów przyczyniających się do ograniczenia nie tylko emisji, ale też kosztów użytkowania pojazdów;
  • dążenie do zniesienia winiety i oparcie systemu na pokonywanej przez dany pojazd odległości. Taki system lepiej odzwierciedli faktyczne zużycie paliwa i emisje. Będzie bardziej sprawiedliwy wobec użytkowników drogi, ponieważ w tym samym czasie jeden kierowca może pokonać pojazdem wielokrotnie większą odległość od drugiego, a w przypadku winiety płacą tyle samo.

Także w Polsce opłaty drogowe wymagają dalszego zróżnicowania w oparciu o wpływ danego pojazdu na środowisko i zdrowie obywateli. Niezbędne jest również objęcie systemem opłat większej liczby dróg (w tym nie tylko dróg krajowych, ale też regionalnych i lokalnych). Koszty nie muszą przekraczać możliwości budżetowych, jeśli zastosowany zostanie system oparty o technologię satelitarną, nie wymagający budowy bramek. 

Potrzebne jest też poszerzenie kompetencji władz lokalnych tak, by miasta polskie mogły iść w ślady najbardziej progresywnych miast europejskich i wprowadzać np. ograniczenia dostępu dla pojazdów czy opłaty miejscowe zależne od emisyjności aut.

Uwagi PKEOM, w imieniu koalicji Klimatycznej, popierane przez INSPRO do komunikatu COM(2017)283 - tutaj.